Hamd,
yalnızca Allah'adır.
Ramazan ayının hilâlini görmek için teleskop gibi gözetleme âletlerinden
yararlanmak, câizdir.Mübârek Ramazan ayının başlaması (oruca başlama) veya ayın
sona ermesi (bayram etme) konusunda astronomi ilimlerine (takvime) göre hareket
etmek ise, câiz değildir. Çünkü Allah Teâlâ ne kitabında, ne de Elçisi
Muhammed
-sallallahu aleyhi ve sellem-'in sünnetinde bize bunu
meşrû kılmıştır. Allah Teâlâ, oruca başlamak için Ramazan ayının
hilâlini, bayram etmek için ise Şevvâl ayının hilâlini görmeyi bize ancak meşrû
kılmıştır. Aynı şekilde hilâli, Ramazan bayram namazı için toplanmak için meşrû
kılmıştır. Onu, insanlar ve özellikle hac için vakit ölçüleri olarak tayin
etmiştir.
Müslümanın,
Ramazan orucu, Ramazan ve Kurban bayramları, Beytullah'ı haccetmek, hatalı
olarak adam öldürmenin keffâreti için tutulan oruç veya zıhâr keffâreti için
tutulan oruç gibi ibâdetlerden birisi için yukarıda belirtilen vakitlerden başka
vakitler tayin etmesi câiz değildir.
Nitekim Allah
Teâlâ bu konuda şöyle buyurmuştur:
(شَهْرُ
رَمَضَانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدىً لِلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِنَ
الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ وَمَنْ
كَانَ مَرِيضاً أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ يُرِيدُ اللَّهُ
بِكُمُ الْيُسْرَ وَلا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ وَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ
وَلِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلَى مَا هَدَاكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ) [ سورة
البقرة الآية:
١٨٥]
"Ramazan ayı,
insanlara hak yolu gösteren, doğruyu ve hak ile bâtılın birbirinden ayırt
etmenin açık delilleri olarak Kur’anın (kadir gecesinde) indirildiği aydır. O
halde sizden her kim, Ramazan ayını idrak ederse, onda oruç tutsun.Her kim de
onda hasta veya yolcu olursa (tutamadığı günler sayısınca) başka günlerde kaza
etsin.Allah, sizin için (dîninde) kolaylık ister,zorluk istemez.Bütün bunlar,
orucu bir aya tamamlamanız ve size doğru yolu göstermesine, orucun sonunda
(Ramazan bayramında tekbir getirip) Allah’ın adını yüceltmeniz, sizi doğru yola
iletmesi (ve size kolaylık sağlamasına karşılık Allah’a) şükretmeniz içindir."
(Bakara Sûresi:185)
Yine şöyle
buyurmuştur:
(يَسْأَلونَكَ
عَنِ الْأَهِلَّةِ قُلْ هِيَ مَوَاقِيتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ ) [ سورة البقرة من
الآية:
١٨٩]
"(Ey
Peygamber! Ashâbın) Sana hilâlleri sorarlar. (Onlara) de ki: Onlar, insanlar
için özellikle hac için vakit ölçüleridir (insanlar, onlarla ibâdetlerinin ve
muamelelerinin vakitlerini bilirler)."
(Bakara
Sûresi:189)
Peygamber
-sallallahu aleyhi ve sellem- de bu konuda şöyle buyurmuştur:
((
صُومُوا لِرُؤْيَتِهِ وَأَفْطِرُوا لِرُؤْيَتِهِ، فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ
فَأَكْمِلُوا الْعِدَّةَ ثَلاَثِينَ )) [ متفق عليه ]
“(Ramazan ayının)
hilâlini gördüğünüzde
oruç tutun. (Şevvâl
ayının) hilâlini
gördüğünüzde
de bayram edin. Eğer
(Şaban ayının
hilâli) size görünmezse,
(oruca
başlamak için Şaban ayını, bayram etmek için ise Ramazan ayını)
otuz güne tamamlayın.”
(Buhârî,
hadis no:1909,
Müslim, hadis no: 1081)
Buna göre
havanın açık veya bulutlu olması halinde hilâli göremeyen kimsenin, Şaban ayını
30 güne tamamlaması gerekir. (İlmî Araştırmalar ve Fetvâ Dâimî Komitesi
Fetvâları, cilt:10, sayfa: 100)
Bu, hilâlin
başka bir ülkede görülmemesi halindeki hükümdür.Şayet hilâl, başka bir ülkede
görüldüğü şer'î olarak sâbit olursa, ilim ehlinin çoğunluğunun görüşüne göre bu
takdirde onların oruç tutmaları gerekir.
Yine en doğrusunu Allah Teâlâ bilir.