Hamd,
yalnızca Allah'adır.
Bayramlarında hıristiyanları kutlama
konusunda sakıncalı olan şeyler; içten olmasa bile zâhiren
bayram münâsebetiyle onlara sevinç ve mutluluk duyduğunu göstermek,
onları pohpohlamak (onlara şirin görünmek için samimi olmayan
iltifatlarda bulunmak) ve bayramda yaptıklarını onaylamaktır.
Her ne şekilde olursa olsun, hıristiyanların
bayramlarına katılan ve bayramlarında yapılanları
onaylayan herkes için hüküm aynıdır, haramdır.
Tıpkı (bayram münâsebetiyle) hediye almak,sözlü
olarak (bayramı) kutlamak (tebrik etmek), işi bırakmak (o günü
tatil ilan etmek/yılbaşı tatili gibi), (bu güne özel)
yemekler hazırlamak, bayram geleneklerinden olan oyun ve eğlence
yerlerine gitmek gibi...
Sözün zâhirine aykırı olan niyet, onun
hükmünü haramlılıktan câiz olmaya taşımaz (yani niyetin iyi
olması, o işi câiz kılmaz).Bu amellerin zâhiri, haram demek için
yeterlidir.
Bilindiği gibi, bu konuda gevşek davranan ve
bunu hafife alan insanların çoğu, hıristiyanların
şirkine ortak olmayı kasdetmezler.Onları bu davranışa
iten sebep; kimi zaman pohpohlama (koltuklama), kimi zaman ise utangaçlıktır.Oysa
bâtıl üzere olanı pohpohlamak câiz değildir. Aksine münkeri
reddetmek ve onu değiştirmeye çalışmak gerekir. Bayramlarında
hıristiyanları pohpohlayan kimse, (hüküm olarak),
hıristiyanların kilisesine giden ve onlarla birlikte kilisede duâ
eden, sonra da içten değil de dış görünüşüyle
onları pohpohladığını söyleyen (mazeret
gösteren) kimse gibidir.
Şeyhuslislâm İbn-i Teymiyye
-Allah ona rahmet etsin- bu konuda şöyle
demiştir:
"Bayramlarına âit olan bir şeylerde
hıristiyanlara benzemek, müslümanlara helal olmaz.
Tıpkı yiyecek, giyecek, boy abdesti alma,
ateş yakma, geçim kaynağı olan bir geleneği veya ibâdeti
tatil etme gibi...
Müslümanların, bu münâsebetle ziyâfet vermeleri,
hediye alıp-vermeleri, bayramın ihyâ edilmesine yardım eden
(çam, mum ve hindi gibi) şeyleri satmaları, bu bayramlarda çocukların
oyun ve eğlence yerlerine gitmelerini sağlamaları (buna imkân
vermeleri) ve bu günde süslenmeleri (yeni giysiler giymeleri) helal olmaz.
Sözün özü:
Müslümanların, hıristiyanların
bayramlarının şiârından olan bir şeyle tahsis etme
hakları yoktur.Aksine hıristiyanların bayram günü, müslümanların
nezdinde haftanın diğer günleri gibi olmalıdır.Müslümanlar bu
günü, hıristiyanların hasletlerinden olan bir şeyle tahsis
edemezler.Fakat müslümanlar bu günde kasıt olmaksızın bir
şey elde ederlerse, selef ve haleften bazı kimseler, bunu kerih
görmüşlerdir. Müslümanların, hıristiyanların
bayramlarını yukarıda zikredilen şeylerden birisiyle tahsis
etmelerine gelince, bunun haram olduğu konusunda âlimler arasında
hiçbir görüş ayrılığı yoktur. Hatta âlimlerden
bir grup, küfrün şiârını yüceltmek ve ona tâzim göstermek içerdiğinden
dolayı bu şeyleri yapanın kâfir olduğu görüşüne
varmıştır.
Başka bir grup ise şöyle demiştir:
Her kim, (dağdan veya yüksek yerden) yuvarlanarak
ölmek üzere olan hayvanı hıristiyanların bayram gününde
keserse, sanki bir domuzu kesmiş gibidir olur.
Abdullah b. Amr b.
el-Âs -Allah ondan ve babasından râzı olsun- bu konuda
şöyle demiştir:
((
مَنْ تَأَسَّى بِبِلاَدِ الْأَعَاجَمِ، وَصَنَعَ نَيْرُوزَهُمْ وَمِهْرَجَانَهُمْ،
وَتَشَبَّهَ بِهِمْ حَتَّى يَمُوتَ وَهُوَ كَذَلِكَ، حُشِرَ مَعَهُمْ يَوْم الْقِيَامَة.)) [ رواه البيهقي بإسناد جيد]
"Her
kim, Acemlerin ülkesindeki insanları örnek alırsa, onlarla
beraber onların Nevruz ve Mihrecân bayramlarını kutlar ve
ölünceye kadar bu hâl üzere onlara benzerse, kıyâmet günü onlarla
beraber haşrolur."
(Beyhakî,
ceyyid/iyi bir isnadla rivâyet etmiştir.)" (Zimmet Ehl-i İle
İlgili Hükümler; c 1, s: 723-724).
Mü'minlerin emiri Ömer b. Hattab
ve sahâbe -Allah onlardan râzı olsun- ile diğer
müslüman imamlar, müslümanların diyârında kendi
bayramlarının şiârını göstermemelerini, fakat evlerinde
gizlice yapabileceklerini hıristiyanlara şart
koşmuşlardır.
Seleften birden fazla kimse,
Allah Teâlâ'nın:
(( وَالَّذِينَ لَا يَشْهَدُونَ
الزُّورَ وَإِذَا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا كِرَاماً ))
[ سورة الفرقان الآية:72 ]
"Onlar ki; yalan yere şâhitlik etmezler. Boş ve
kötü lakırdıya rastladıkları zaman, yüz çevirip
vakarla geçerler." (Furkan Sûresi: 72 )
(( وَالَّذِينَ لَا يَشْهَدُونَ
الزُّورَ ... ))
[ سورة الفرقان
الآية:72 ]
"Onlar ki; kâfirlerin bayramlarında hazır
bulunmazlar."
Şeklinde tefsir etmişlerdir.
Bu emir, hiçbir şey yapmadan sadece onların
bayramlarında hazır bulunmak için ise, onların bayramlarının
özelliklerinden olan birtakım fiilleri yapması nasıl olur?
Nitekim Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- bu konuda
şöyle buyurmuştur:
(( مَنْ تَشَبَّهَ بِقَوْمٍ
فَهُوَ مِنْهُمْ.))
[ رواه أبو داود وأحمد ]
"Her
kim, bir topluluğa (kavme) benzerse (onların giyindiği
gibi giyinirse, gittiği yolda giderse ve onların işlediği
fiilleri işlerse, günah ve sevap bakımından) o da
onlardandır." (İmam
Ahmed;hadis no: 2/50. Ebu Davud; hadis no: 4/314. İbn-i Teymiyye,
"İktidâu's-Sıratı'l-Mustakîm"; c: 1, s: 279'da
hadisinin senedinin ceyyid-iyi olduğunu söylemiştir. Suyutî de "el-Câmiu's-Sağîr"; hadis no: 5893'de hadisin
hasen olduğunu belirtmiştir.)
Başka bir rivâyet şöyle buyurmuştur:
(( لَيْسَ مِنَّا مَنْ تَشَبَّهَ
بِغَيْرِنَا لَا تَشَبَّهُوا بِالْيَهُودِ وَلَا بِالنَّصَارَى...))
[ رواه الترمذي ]
"Bizden
(müslümanlardan)
başkasına benzeyen, bizden (müslümanlardan) değildir.
Yahudi ve hıristiyanlara benzemeyin..." (Tirmizî, hadis
ceyyid'dir)
Gelenek ve göreneklerden olsa bile, yahudi ve
hıristiyanlara benzeme konusunda tehdit böyle ise, benzemekten daha
kötü olan şeylerde durum nice olur?
İmamların çoğunluğu,
Allah Teâlâ'dan
başkası adına boğazlanan ve dikili taşlar üzerine
kesilen hayvan olarak gördükleri için, hıristiyanların
bayramlarında kestikleri kurbanların etlerinden yemeği mekruh
-ya tahrimen mekruh, ya da tenzihen mekruh- görmüşlerdir.
Yine, hediye almakla veya onlara bir şey satmakla bayramlarında
hıristiyanlara yardım etmeyi yasaklamışlar ve
şöyle demişlerdir:
"Bayramlarının yararına olan bir
şeyi hıristiyanlara satmaları, müslümanlara helal olmaz.Onlara
et, kan ve elbise satmaları ve onlara ödünç binit (araç) vermeleri
helal olmaz. Onların dîninden olan bir şeyde onlara yardım
edemezler. Çünkü bu davranış; onların şirkini
yüceltmek, ona tâzim göstermek ve küfürlerine yardım
etmektir.Müslüman devlet başkanlarının da müslümanları
bunları yapmaktan yasaklamaları gerekir.
Çünkü Allah
Teâlâ bu konuda şöyle
buyurmuştur:
(( وَتَعَاوَنُواْ عَلَى الْبرِّ
وَالتَّقْوَى وَلاَ تَعَاوَنُواْ عَلَى الإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَاتَّقُوا اللهَ
إِنَّ اللهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ.))
[ سورة المائدة من الآية: ٢]
"(Ey mü'minler! Kendi aranızda) iyilik ve takvâda
birbirinizle yardımlaşın. (Allah'a isyan ve haddi aşmak
gibi) günah ve düşmanlıkta birbirinizle
yardımlaşmayın.Allah’a karşı gelmekten
sakının! Çünkü Allah’ın cezâsı çok çetindir." (Mâide Sûresi: 2)
Ayrıca içkiyi sıkmak veya onu hazırlamak gibi,
hıristiyanların içki içmelerine yardım etmek, müslümana helal
olmaz. Böyle olduğuna göre, küfrün şiârından olan bir
şeyi yapması nasıl olur?
İçki içmeleri için hıristiyanlara yardım
etmesi müslümana helal olmadığına göre, bunu kendisinin
yapması nasıl olur?" (Mecmû'u'l-Fetâvâ; c: 25, s:
329-330.İktidâu's-Sırâti'l-Mustakîm; c: 1, s: 271).
Sitemizde bu konuyu ve haram oluşunun nedenlerini
açıklayan birçok sorunun cevabı daha önce geçmişti.
Nitekim bu konuda (782), (90222)
ve (50074) nolu soruların cevaplarına bakabilirsiniz.
Allah Teâlâ en iyi bilendir.